Erişilebilirlik (kısaca a11y), web sitenizin ve uygulamanızın engelli kullanıcılar dahil herkes tarafından kullanılabilmesidir. Görme, işitme, motor veya bilişsel farklılıkları olan milyonlarca insan her gün internet kullanıyor. Erişilebilir olmayan bir site, bu kullanıcılara kapısını kapatır; üstelik bu yalnızca etik bir mesele değil, iş kaybı ve giderek artan biçimde yasal bir risktir.
Erişilebilirlik Kimin İçin?
Yaygın yanılgının aksine a11y yalnızca kalıcı engeller için değildir:
- Kalıcı durumlar: Görme engeli, işitme kaybı, motor kısıtlar.
- Geçici durumlar: Kolu kırık bir kullanıcı, ameliyat sonrası ekrana bakmakta zorlanan biri.
- Durumsal kısıtlar: Güneş altında ekranı görmeye çalışmak, gürültülü ortamda videoyu sessiz izlemek, yaşlanan gözler.
Erişilebilirlik için yapılan her iyileştirme, aslında tüm kullanıcılar için daha iyi bir deneyim üretir.
Temel Kontrol Alanları
Renk ve Kontrast
Metin ile arka plan arasında yeterli kontrast olmalıdır (WCAG standardı normal metin için en az 4.5:1 oranını önerir). Bilgiyi yalnızca renkle iletmeyin; "hatalı alanlar kırmızı" yaklaşımı, renk körü kullanıcılar için görünmezdir. Simge ve metinle destekleyin.
Klavye ile Kullanım
Siteniz yalnızca klavyeyle (Tab, Enter, ok tuşları) baştan sona kullanılabilmelidir. Odak halkasını (focus ring) gizlemeyin; klavye kullanıcısı nerede olduğunu görmelidir.
Alternatif Metinler
Anlam taşıyan her görsele alt metin yazın. Ekran okuyucu kullanan bir kişi, "IMG_2034.jpg" ifadesinden hiçbir şey anlamaz; "mavi kışlık mont, kapüşonlu" anlamlıdır.
Formlar ve Etiketler
Her form alanının programatik olarak bağlı bir etiketi olmalı, hata mesajları ekran okuyucuya iletilmelidir.
Video ve Ses
Videolara altyazı, ses içeriklerine metin dökümü ekleyin.
Nereden Başlamalı?
- Sitenizi yalnızca klavyeyle gezmeyi deneyin.
- Otomatik denetim araçlarıyla (örneğin Lighthouse) hızlı bir tarama yapın; ancak otomatik araçların sorunların yalnızca bir kısmını yakaladığını unutmayın.
- Gerçek kullanıcılarla test edin; erişilebilirlik de en iyi gözlemle öğrenilir.
- WCAG 2.1 AA seviyesini hedef olarak belirleyin ve yeni tasarımlarda baştan uygulayın.
Deneyiminizi Herkes İçin Test Edin
Sitenizin gerçek kullanıcılarla nasıl performans gösterdiğini görmek için kullanicitesti.com'da test başlatabilirsiniz; farklı yaş ve deneyim gruplarından kullanıcıların sitenizi nasıl deneyimlediğini izleyin. Ayrıntılar işletmeler sayfamızda. Test kullanıcısı olarak katkı sağlayıp kazanmak için para kazan sayfasına göz atın.